Winter in Hongarije
Dat de zomers hier aangenaam zijn, weten de trouwe lezers al wel. Maar velen hebben ons al gevraagd hoe het hier in de winter is. Is dat hier in de winter wel uit te houden?
Wel, laat ons maar beginnen met een boutade: de winters zijn niet meer wat ze geweest zijn. Ook in Hongarije zijn de winters tegenwoordig veel zachter dan vroeger. Maar dit jaar hebben we “geluk” – we hebben hier een winterprik waarvan de Hongaren zeggen dat het 9 jaar geleden is dat het nog zo veel gesneeuwd en gevroren heeft. Dit zou ongeveer het weer zijn dat in de jaren ’80 en ’90 hier normaal elk jaar was.
Dus, wat is dat dan, zo’n Hongaarse winter?
Om te beginnen, de temperatuur. Onze eigen buitenthermometer – geen officiële, geijkte meting – is de afgelopen 10 dagen nauwelijks boven nul geweest, met een nachtelijke uitschieter tot -15 °C. En wanneer hij boven nul kwam, dan had dat vermoedelijk meer te maken met zonneschijn dan met de echte luchttemperatuur. Het weerbericht gaf voor andere gebieden in Hongarije temperaturen beneden -20°C. Dus ja, het kan hier koud zijn.
En dan sneeuw. De officiële metingen in onze provincie gaven rond de 30 cm sneeuw aan. De wind waait de sneeuw op hopen (je ziet bijvoorbeeld heel mooi hoe de wind afbuigt voor onze buitenkeuken), dus een paar dagen na de sneeuwbui varieert het van bijna nul tot 50 cm.
Hoe liggen de wegen er dan bij? Dat blijkt zéér variabel. Er wordt duidelijk af en toe zout gestrooid, maar het meeste ruimwerk gebeurt met sneeuwschuivers. Uiteraard kunnen die niet overal tegelijk zijn, en de kleinste wegen komen gewoon niet aan de beurt. Maar zelfs op grotere wegen, zoals de hoofdweg van ons stadje richting Várpalota, was het soms heel verraderlijk – op 200 meter afstand kon je van droog wegdek naar volledig sneeuw en terug naar droog wegdek gaan. Dus voorzichtig rijden, en winterbanden zijn geen overbodige luxe. We hebben overigens gehoord dat als je een ongeval hebt tijdens een ‘code rood’ waarschuwing, sommige verzekeringsmaatschappijen weigeren uit te betalen.
Wat valt er dan te doen? Toch wel heel wat:
- Wandelen. Uiteraard, het uitzicht over de besneeuwde heuvels of over het bevroren Balaton is prachtig.
- Sleeën. Er zijn natuurlijk een aantal hellingen in de buurt. Wij trokken naar Pétfürdö, waar het altijd aangenaam wandelen is. En ja, we hebben ook zelf getest, en de hellingen daar zijn prima geschikt om te sleeën.
- Skieën. In Eplény (op amper een halfuur rijden) zijn nu alle pistes open. De natuurlijke sneeuw wordt continu bijgevuld met sneeuwkanonnen, en zowel de sneeuwomstandigheden als het uitzicht zijn uitstekend. We hebben dit gebied vorig jaar ook bezocht, dus ik ga niet alles herhalen. Je kunt ons verslag van vorig jaar (her)lezen.
- Sauna. Onze houtgestookte sauna is uiteraard ook in de winter beschikbaar. En nadat je goed bent opgewarmd is een sneeuwbad een uitstekende en gezonde manier om terug af te koelen. En de dapperen kunnen ook afkoelen zónder zich eerst in de sauna op te warmen, in het Balaton-meer.
- Schaatsen:
- Op onze eigen vijver. Natuurlijk is die niet groot, en we moeten volgende winter het ijs beter voorbereiden. Het is ruim stevig genoeg, maar door sneeuwval is het oppervlak zeer ongelijk geworden. Het is meer een hindernissenparcours dan een schaatsbaan.
- Op het Balaton. Tot begin deze eeuw was dat een normale winteractiviteit hier, maar ondertussen is het al 9 jaar geleden dat het volledig dichtvroor. Dit jaar is het opnieuw dichtbevroren, maar helaas is het ijs niet voldoende dik om te schaatsen (alhoewel, dat moet ondertussen toch minstens 8 cm zijn, in Nederland zouden ze niet aarzelen).
- Maar er zijn wel meerdere gemeenten die schaatsbanen hebben aangelegd. Ook aan het Balaton, maar wij zijn naar Boedapest getrokken. We gingen naar het “műjégpálya”, een grote ijsvloer vlak naast het Heldenplein en het stadspark. Geen natuurijs – net zoals in een schaatsbaan zijn er koelleidingen in een betonvloer verwerkt, zodat men daar elk jaar, zelfs als het niet vriest, een ijsvloer kan maken. Maar het oppervlak is wel véél groter dan een standaard schaatsbaan, en het uitzicht op de omgeving krijg je er gratis bij. Als je geen eigen schaatsen hebt, kun je er huren – en op de avond dat wij er waren reed minstens 90% van het publiek op gehuurde schaatsen. Als je tijdens het schaatsen een hongertje hebt, hoeft dat ook geen probleem te zijn – op het ijs kun je een Hongaarse langos, Griekse gyros of Spaanse churros bestellen.
En in huis? Wel, de gasrekening gaat wellicht wat hoger liggen dan andere jaren, maar de verwarming kan deze temperaturen duidelijk wel aan. Wij zitten hier dus comfortabel. Helaas, dat geldt duidelijk niet voor iedereen hier. Er is armoede, armen verwarmen hun huis meestal niet met gas, maar met een houtstoof, en de gemeente heeft een noodnummer geopend om mensen te helpen die zonder brandhout zijn gevallen.
